بنیاد حقوقی وکیل علیمردانی
دعاوی ملکی

تصرف عدوانی

ازنظرحقوقي ، حق امتیازی است که شخص در مقابل سایر افراد جامعه به موجب قانون از آن برخوردار است و اشخاص باید آن را محترم بشمارند و این امري است كه در قانون ضمانت اجرا قانون دارد. به اين معنا که اگر شخصی حقی را که به موجب قانون برای دیگری محرز شناخته شده پایمال كرده یا وی را از آن محروم کند در صورت پیگیری با مجازات قانونی روبرو خواهد بود.

گاهي نيز پيش می آید كه افراد به علت هاي مختلف از جمله اینکه برای خود در اموال و املاک دیگری حق و حقوقی قائل هستند بدون حکم قانون و اثبات حقانیت شان با قهر و غلبه و زور، به غصب مال و دارایی فرد اقدام  می كنند که این امر تصرف عدوانی نامیده می شود و از منظر حقوقی دارای دو نوع حقوقی و کیفری است که تحقق هر كدام  از انواع آن شرایط مخصوص خودش را دارد. بنابراين  در این مقاله، قصد داریم به تعريف  معنای تصرف عدوانی و انواع حقوقی و کیفری آن بپردازيم.

تصرف عدوانی چیست؟

مطابق ماده 30 قانون مدنی که بيان مي كند:”هر مالکی نسبت به مایملک خود حق همه گونه تصرف و انتفاع دارد مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد” و مطابق ماده 31 قانون مدنی که مي گويد:”هیچ مالی را از تصرف صاحب آن نمی توان بیرون آورد مگر به حکم قانون”. همچنین ماده 35 قانون مدنی بيان مي دارد:”تصرف به عنوان مالکیت، دلیل مالکیت است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود”

مقصود از تصرف، سلطه أي است که شخص بر مالی دارد اعم از اینکه مالک مال بوده یا به علتی مانند اجاره حق استفاده از مال برای وی فراهم شده باشد. حال اگر شخص دیگری بخواهد مالی که در تصرف دیگری است را از تصرف او خارج کند باید حق بودنش را اثبات كند .

تصرف عدوانی در لغت به معنای اين است كه ملک یا مالی را به زور تصاحب از تصرف دیگری خارج كنيم. معمولا یکی از دعاوی رایج میان افراد، دعاوی در خصوص اموال و مالکیت است که شایع ترین آنها دعوای تصرف عدوانی است. تصرف عدوانی در  حقوق به اين معنا است که اموال غیر منقول شخصی که سابقه تصرف بر ان ها دارد را بدون رضایت وی از تصرف او خارج کرد.

اموال به دو دسته مال منقول و مال غيرمنقول تقسیم می شوند. اموال منقول اموالی هستند كه قابلیت نقل و انتقال بدون ضرر به آنها وجود دارد و اموال غیر منقول اموالی هستند كه قابليت نقل و انتقال نداشته باشند. دعوای تصرف عدوانی فقط در مورد اموال غیر منقول اعم از ملک و زمین قابل طرح است و اينكه اثبات مالکیت ملک توسط مدعی تصرف، شرط نیست و داشتن سابقه تصرف کافی می باشد. یعنی اگر فردی به موجب قرارداد اجاره مالک منافع یک ملک برای مدت یکسال باشد، حق هر گونه تصرف و انتفاعی را در حدود قرارداد در ملک مذکور دارد و اگر شخصی با قهر و غلبه بر ملک مورد اجاره تسلط پيدا كند و مانع بهره برداری وی از حقوق مالکانه اش شود، باز هم دعوای تصرف عدوانی قابل طرح است.

انواع تصرف عدوانی

مطابق قانون انواع دعوای تصرف عدوانی عبارت است از:

تصرف عدوانی حقوقی: 

مرجع صالح اين دعوي دادگاه عمومی حقوقی است و در طرح دعواي تصرف عدواني حقوقي صرفا رای به رفع تصرف داده خواهد شد و مجازاتی برای متصرف نخواهد بود.

تصرف عدوانی کیفری: 

مرجع صالح برای این دعوا دادسرا و دادگاه کیفری دو بوده و درصورت اثبات اتهام تصرف برای فرد متصرف علاوه بر رفع تصرف و اعاده وضع به حالت سابق، مجازات حبس نیز وجود خواهد داشت.

تصرف عدوانی حقوقی

 تصرف عدوانی عبارت است از اینکه مال غیر منقولی را که به هردليلي اعم از مالکیت یا اجاره و مواردی از این قبیل در ید دیگری است و در آن سابقه تصرف دارد را با قهر و غلبه و زور از تصرف او خارج و تصرف كرد. و دانستیم برای رفع تصرف بسته به شرایط می توان در محاکم طرح دعوای رفع تصرف حقوقی یا کیفری نمود. باید بدانيم كه طرح دعوای حقوقی به موجب دادخواست صرفا منجر به صدور رای رفع تصرف خواهد شد و مجازاتی برای فرد متصرف  نخواهد بود. طرح دعوای تصرف عدوانی حقوقی در شرایط زیرقابل طرح است:

موضوع مورد اختلاف و تصرف مال غیر منقول اعم از زمین یا ملک باشد.

تصرف به نحو عدوان باشد: یعنی با قهر و غلبه و زور باشد.

فرد مدعی دعوای تصرف (خواهان دعوی) سابقه تصرف داشته باشد: یعنی قبل از تصرف ملک توسط فرد متصرف در آن سکونت و تصرف داشته باشد. مبنای سابقه تصرف عرفی مي باشد و می تواند مدت کوتاه یا مدت طولانی و بلند باشد.

فرد متصرف (خوانده دعوی) سبق تصرف نداشته باشد: یعنی خوانده دعوای تصرف، شخصی که با قهر و غلبه ملک خواهان را تصرف كرده پیش از این در ملک تصرف شده سابقه تصرف نداشته باشد.

تصرف عدوانی کیفری 

یکی ديگر از انواع تصرف عدوانی تصرف عدوانی کیفری است که برای طرح دعوا علیه فرد متصرف  با شکواییه تصرف عدوانی مي توان  در محاکم طرح دعوا نمود. تحقق تصرف عدوانی کیفری نیز دارای شرایطی است و در صورت طرح دعوای تصرف عدوانی کیفری و اثبات آن، برای متصرف مجازات خواهد داشت که در زیر به آنها اشاره می كنيم: 

موضوع مورد اختلاف و تصرف مال غیر منقول اعم از زمین یا ملک باشد.

تصرف به نحو عدوان باشد: یعنی با قهر و غلبه و زور باشد.

فرد مدعی دعوای تصرف (خواهان دعوی) سابقه تصرف داشته باشد: یعنی قبل از تصرف ملک توسط فرد متصرف در آن سکونت و تصرف داشته باشد. مبنای سابقه تصرف عرفی است و می تواند مدت کوتاه یا مدت طولانی و بلند باشد.

فرد متصرف (خوانده دعوی) سبق تصرف نداشته باشد: یعنی خوانده دعوای تصرف، شخصی که با قهر و غلبه ملک خواهان را تصرف نموده قبلا در ملک تصرف شده سابقه تصرف نداشته باشد.

مجازات فرد متصرف طبق ماده 690 قانون مجازات اسلامی عبارت است از: رفع تصرف- اعاده وضع به حالت سابق- یک ماه تا یک سال حبس

‌هشدار:

1. مطالب ارائه‌شده صرفا جنبه پژوهشی داشته و درهرحال اسباب بی‌نیازی شما از وکالت یا مشاوره با وکیل دادگستری متخصص در موضوع را فراهم نمی‌آورد. زیرا ممکن است شما پس از خواندن مطالب ذیل استنباطی کاملاً متفاوت با یک حقوقدان داشته باشید. یا اینکه  قاضی رسیدگی‌کننده به دعوای مطروحه استنباط متفاوتی از قوانین داشته باشد. و یا در جلسه رسیدگی سؤالات متفاوت (بعضاً جهت‌دار به لحاظ حقوقی) مطرح گردد که نیاز به پاسخگویی فوری و حقوقی دارد.

از سوی دیگر بامطالعه مطالب حقوقی ممکن است شما نیز به‌مانند بسیاری از مراجعین به دادگستری در تبیین خواسته و طرح دفاعیات به‌طور شفاهی و کتبی دچار اشتباه شوید. و تصورات ذهنی متفاوتی از حقوقدانان را به دادگاه ارائه دهید که نهایتاً خسارات و صدمات غیرقابل جبرانی را برای شما فراهم آورد زیرا وکلای دادگستری در موضوعات حقوقی به تشخیص خود عمل می‌نماید و از سوی دیگر درگذر زمان ممکن است دفاعیات آنها در پرونده‌های مختلف و حتی در جریان سیر یک پرونده اختلافات فاحشی را داشته باشد تا بتوانند بهترین نتیجه را به نفع موکل خود کسب نماید.

2. هر گونه کپی برداری غیرمجاز و خلاف قانون که اسباب تضییع حقوق معنوی مولفین را داشته باشد موجب تعقیب قانونی است.

نظر بدهید

2022
0
No products in the cart.
AllEscortAllEscortAllEscort
× پشتیبانی